Miedź to jeden z pierwiastków niezbędnych dla zdrowia ludzkiego organizmu. Bierze udział w wielu procesach, które odpowiadają za odpowiednie funkcjonowanie organów wewnętrznych, ale jej optymalny poziom ma również duże znaczenie dla zdrowia włosów i skóry głowy. Sprawdź, jaki jest wpływ miedzi na włosy i dlaczego warto zadbać o jej codzienną podaż.
Czym jest miedź?
Miedź jest niezbędnym mikroelementem w ludzkim organizmie, którego spożywana ilość u dorosłych powinna wynosić 1-3 mg. Jej łacińska nazwa Cuprum pochodzi od Cypru – miejsca, które w czasach starożytnych było znane z wydobycia tego minerału.
W starożytnym Egipcie była wykorzystywana jako surowiec do produkcji narzędzi, ozdób i elementów budowlanych, ale wierzono też w jej mniej namacalne właściwości. Miedź miała posiadać magiczne właściwości i niezbadaną energię. Uważano ją za metal uśmierzający ból i chroniący przed chorobami, wiązano z boginią miłości, piękna i radości oraz z życiem pozagrobowym. Te wierzenia nie brały się znikąd – miedź posiada wiele właściwości, które zauważano już tysiące lat temu, choć w tamtym czasie nie było to zbadane naukowo.
Z kolei według Ajurwedy, czyli tradycyjnej medycyny indyjskiej uznanej przez WHO, miedź wzmacnia i równoważy energię życiową, ma właściwości antybakteryjne i może pomóc w usuwaniu szkodliwych substancji, takich jak rtęć i ołów, z wody oraz organizmu.
Jeśli zastanawiasz się, czy miedź w organizmie to ta sama, którą wykorzystuje się w przewodach elektrycznych, silnikach samochodów czy przy tworzeniu biżuterii, odpowiedź brzmi: tak. W ludzkim organizmie występuje jednak w roli kofaktora (związku niezbędnego do prawidłowego działania enzymu). Jest to ten sam pierwiastek chemiczny, który występuje w minerałach. W ludzkim ciele odgrywa konkretne funkcje, takie jak uczestnictwo w produkcji czerwonych krwinek, metabolizmie żelaza i syntezie kolagenu czy wspieranie układu nerwowego i odpornościowego.
Dlaczego miedź jest ważna dla organizmu
Niedobór miedzi w organizmie
Niedobór miedzi jest zwykle spowodowany problemami z jej wchłanianiem lub niewystarczającą podażą w diecie. Może prowadzić do anemii, problemów neurologicznych, osłabienia odporności, osłabienia naczyń krwionośnych, zaburzeń metabolicznych oraz problemów z włosami, skórą i paznokciami.
Nadmiar miedzi w organizmie
Ponieważ jest metabolizowana przez wątrobę, jej nadmiar może prowadzić do rozwoju żółtaczki, marskości lub niewydolności wątroby, choroby Wilsona czy zatrucia miedzią. Warto mieć na uwadze, że przejściowy, niewielki wzrost miedzi może występować u kobiet w ciąży i tych, które przyjmują doustną antykoncepcję lub leki na bazie estrogenów.
Spożywcze źródła miedzi
Ponieważ najlepsza dla organizmu jest miedź dostarczana wraz z pożywieniem, warto zadbać o regularne spożywanie produktów bogatych w ten pierwiastek, takich jak podroby, ryby, skorupiaki, nasiona i orzechy, otręby pszenne, płatki owsiane, kakao, gorzka czekolada, orzeszki ziemne, kasza gryczana, grzyby shiitake oraz ziemniaki (szczególnie ze skórką). Miedź w śladowych ilościach znajduje się również w niektórych olejach roślinnych, m.in. w oleju sezamowym, oleju słonecznikowym i oleju z pestek dyni.
Dobrym źródłem miedzi jest również woda, szczególnie ta z kranu lub trzymana w miedzianych pojemnikach. Miedziane kubki, dzbanki i butelki nie tylko pomagają uzdatniać i oczyszczać wodę (redukują rozwój bakterii, wirusów i grzybów, redukują chlor i obniżają poziom ołowiu), ale również zaopatrują ją w niezbędną dla organizmu miedź. Woda musi jednak być przechowywana przez kilka godzin przed spożyciem (niektóre badania mówią nawet o 16 godzinach). Należy też przestrzegać umiaru i regularnie usuwać ewentualną patynę z naczyń. Woda odstana w miedzianym pojemniku może być stosowana jako wcierka lub płukanka do włosów i skóry głowy.
Miedź a zdrowe włosy
Miedź to jeden z pierwiastków, bez których nasze włosy stają się osłabione i nadmiernie wypadające, a skóra głowy bardziej podatna na rozwój chorób dermatologicznych. Jej działanie jest wielotorowe, ponieważ wpływa na włosy na kilku poziomach:
- bierze udział w produkcji melaniny, od której zależy kolor włosów,
- stymuluje macierz komórkową do produkcji nowych włosów,
- poprawia krążenie, które dotlenia i odżywia mieszki włosowe, co wpływa na optymalne tempo porostu,
- wzmacnia cebulki włosów,
- wspiera procesy neutralizacji wolnych rodników,
- wspomaga produkcję kolagenu i elastyny,
- zmniejsza stany zapalne,
- zwiększa połysk i naturalną elastyczność włosów,
- reguluje poziom nawilżenia,
- działa przeciwzapalnie i bakteriobójczo,
- przyspiesza gojenie i regenerację skóry głowy,
- pomaga w walce z chorobami dermatologicznymi skalpu, takimi jak trądzik, łupież czy łojotok,
- zapobiega nadmiernemu wypadaniu, przedwczesnemu siwieniu i osłabieniu struktury włosów.
Miedź a peptydy miedziowe
W produktach do pielęgnacji często można spotkać się z zawartością składników o nazwach INCI Copper Tripeptide-1 i/lub Copper Lysinate/Prolinate. Peptydy miedziowe to związki powstałe z połączenia jonów miedzi z krótkimi łańcuchami aminokwasów. Jako nośniki miedzi, zwiększają jej biodostępność i przenikanie do skóry. Peptydy miedziowe działają przeciwzapalnie i antyoksydacyjnie, wzmacniają barierę ochronną, stymulują produkcję kolagenu i wspierają regenerację skóry, a także ułatwiają transport pozostałych substancji aktywnych w głąb skóry i włosów. Peptydów miedziowych nie powinno się jednak łączyć z kwasami (takimi jak salicylowy, migdałowy, glikolowy) i witaminą C (kwasem askorbinowym), ponieważ może to osłabiać ich działanie lub prowadzić do podrażnienia skóry. W przypadku stosowania retinolu również warto zachować ostrożność.
Jak stosować miedź na włosy?
Miedź na włosy można stosować:
- wewnętrznie, poprzez dietę i suplementację, którą zawsze należy wcześniej skonsultować z lekarzem;
- zewnętrznie:
- jako składnik szamponów, odżywek i wcierek do pielęgnacji włosów i skóry;
- jako składnik płukanki lub wcierki do włosów;
- w olejowaniu włosów – śladowe ilości miedzi znajdują się m.in. w olejach sezamowym, słonecznikowym i z pestek dyni;
- w kremowaniu włosów za pomocą kremu lub maści z miedzią’
- w poszewkach na poduszki wypełnionych tlenkiem miedzi – podobno mają one właściwości antybakteryjne, zmniejszające tarcie, pobudzające odnowę komórkową i przeciwzmarszczkowe. Sprawdzą się więc szczególnie w przypadku problematycznej skóry głowy, np. z trądzikiem lub stanami zapalnymi, zapobiegając rozprzestrzenianiu i namnażaniu się bakterii oraz łagodząc podrażnienia.
